Beata Czernik i Bożena Hoinkes

pobierz artykuł: dieta w chorobach żołądka

Dieta powinna być lekkostrawna z ograniczoną ilością substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego. Celem leczenia jest zmniejszenie czynności ruchowej i wydzielniczej żołądka. Dieta powinna być tak zestawiona, by pokarmy z jednej strony hamowały wydzielanie kwasu solnego, a z drugiej wiązały jego nadmiar. Zasadą diety jest podawanie pokarmów w takiej postaci, aby nie wymagały długotrwałego żucia ( rozdrobnione ), nie drażniły ścian żołądka i przebywały w nim jak najkrócej. W diecie ogranicza się spożycie soli.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 razy dziennie co 3 godz. aby nie dopuścić do uczucia głodu. Należy jeść posiłki małe objętościowo, bez pośpiechu i w spokoju. Potrawy nie powinny być zbyt gorace ani zbyt zimne. Całkowicie zrezygnuj z alkoholu.

Technika przyrządzania potraw opiera się na gotowaniu w wodzie i na parze, pieczeniu w pergaminie   i duszeniu bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych.Warzywa i owoce oraz grubsze kasze podaje się w formie gotowanej i przetartej. Zupy i sosy podprawia się zawiesinami z mąki i wody. Zabrania się używania zasmażek i śmietany.

Należy ograniczyć produkty i potrawy które pobudzają wydzielanie soku żołądkowego: kawa prawdziwa, mocna herbata, napoje gazowane, alkohol, esencjonalne buliony, rosoły, wywary kostne, grzybowe, kwaśne owoce, nierozcieńczone soki owocowe, warzywne, produkty marynowane, wędzone, potrawy smażone, pieczone, pikantne, zbyt kwaśne, słone.

Uwzględnij w diecie produkty hamujące wydzielanie soku żołądkowego: tłuszcze łatwo strawne takie jak masło, śmietanka, oleje roślinne, oliwa z oliwek, margaryny miękkie, oraz produkty neutralizujące działanie kwasu solnego: produkty białkowe takie jak słodkie mleko, twarożek, jaja, chude wędliny, chude mięso, chude ryby.

Ogranicz produkty i potrawy drażniące błonę śluzową: produkty z dużą zawartością błonnika tj. pieczywo razowe, grube kasze, surowe warzywa i owoce, suche nasiona roślin strączkowych.

Warzywa i owoce należy spożywać gotowane, w postaci rozdrobnionej, przetartej lub w postaci surowych soków rozcieńczonych mlekiem. Należy zrezygnować z roślin stączkowych, kapusty, cebuli, czosnku, pory, ogórków zielonych i kiszonych, grzybów. Z owoców wykluczyć gruszki, śliwki, wiśnie, czereśnie, owoce suszone i marynowane. Produkty te długo zalegają w żołądku, mogą wywoływać bóle brzucha, wzdęcia i zgagę.

Potrawy przyprawiać należy sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól, vegetę a wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Przykładowy jadłospis  

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

bawarka,rogal,masło,dżem

brzoskwiniowy

ryżowa, pulpety, ćwikła,

ziemniaki

budyń śmietankowy

herbata,bułka kanapkowa, masło,polędwica drobiowa

mleko,bułka psz.,masło,

ser biały chudy

rosół z makar.,pierś z kurcz.got. miel.,marchew dusz.,ziemniaki

jogurt owocowy

herbata ziel.,ryż z jabłkami

z masłem i cukrem

kawa zb.z mlekiem,bułka,

masło,miód nat.

barszcz z ziemn., zrazy w sosie

jarzynowym, makaron gotowany

mus jabłkowy

herbata owoc.,bułka,masło,

pasta mięsna z jarzynami

kawa zb.z mlekiem,bułka,

masło,pasta z twarogu

i tuńcz.w sosie własnym

grysikowa,schab dusz.mielony,

szpinak duszony, ziemniaki

kisiel owocowy

herbata z cytryną, bułka, masło, klops

bawarka,bułka kanapk.,

masło,kiełbasa drobiowa

pomidor.z ryżem,klopsiki dusz.,

kalarepka dusz.,ziemniaki

banan

herbata,bułka psz.,masło,

szynka konserwowa

kawa zb.z mlekiem, pasta

z szynki i białka jaj

szpinakowa z ziemn., leniwe

pierogi z masłem i cukrem

galaretka owocowa

herbata ziel.,bułka kanapk.,

masło polędwica drob.

mleko, chałka, masło,

marmolada

krupnik, pulpety z ryb, jarzyny

po grecku, ziemniaki

biszkopty

herbata owoc.,bułka psz.,

masło, jajecznica / parze

                             

Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w chorobie wrzodowej żołądka                                                                  

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

kawa zboż. z mlekiem, słaba herbata z mlekiem, mleko słodkie, jogurt, soki rozcieńczone, napoje mleczno-owocowe, mleczno-warzywne, wody mineralne niegaz.

w ogranicz. ilości :herbata słaba, owoc.,ziołowa

płynna czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, wszystkie napoje alkoholowe, napoje gazowane, maślanka, kwaśne przetwory mleczne

pieczywo

pszenne, jasne, czerstwe, biszkopty, suchary,

pieczywo półcukiernicze

w ograniczonej ilości : pieczywo drożdżowe

wszelkie pieczywo świeże, żytnie, razowe, pieczywo chrupkie, pszenno - razowe z dod.

słonecznika, soi, dyni, z otrębami i cukiernicze

z dodatkiem tłuszczu

dodatki do pieczywa

twarożek, jajka na miękko, jajecznica na parze, pasty

mięsne, mięsno-jarzynowe, chude wędliny, dżemy bez pestek

w ogranicz.ilości : miód naturalny, marmolada,

parówki cielęce, pasztet domowy

dojrzewjące sery żółte i topione, sery feta, konserwy, tłuste wędliny, salceson, kiszka pasztetowa, jaja na twardo, dżemy z pestkami

tłuszcze

dodawane na surowo : masło, śmietanka,oleje (sojowy,

słonecznikowy, rzepakowy ), oliwa z oliwek

w ogranicz.ilości : margaryny miękkie, niezbyt

kwaśna śmietana

smalec,słonina,boczek, łój, margaryny twarde,

kwaśna śmietana

zupy i sosy

zupy mleczne, rosół jarski, krupniki z dozwolonych

kasz, ziemniaczana, warzywne z dozwolonych warzyw,

przecierane

sosy łagodne : ze słodką śmietanką - koperkowy, pietruszkowy, pomidorowy, potrawkowy, owocowy

w ograniczonej ilości : chudy rosół mięsny

tłuste, zawiesiste, na wywarach miesnych, kostnych,grzybowych,zasmażane,zaprawiane

kwaśną śmiet.,pikantne,z warzyw kapustnych,

roślin strączkowych,cebulowa,porowa,rosoły,

buliony;

sosy ostre, pikantne : grzybowy, chrzanowy, musztardowy, cebulowy

dodatki do zup

bułka, grzanki, makaron nitki, kluski biszkoptowe, kluski francuskie, kasza manna, jęczm., ryż, ziemniaki puree

w ogranicz.ilości : całe ziemniaki ,groszek ptysiowy

grube kasze,grube makarony,kluski kładzione, nasiona roślin strączkowych, jajka na twardo

mięso,drób, ryby

chude:cielęcina,królik,kurczak,indyk-w postaci mielonej, chude ryby : dorsz,sola,płastuga, mintaj, szczupak, lin,

morszczuk, sandacz, pstrąg

potrawy got. :pulpety,klopsiki,budynie mięsne, potrawki

w ogranicz.ilości : chuda wołowina,wieprzowina, kura, konina, płuca,serca,ryby -młody karp, makrela,sardynka

potrawy dusz. bez obsmażania na tłuszczu, pieczone mielone w folii lub pergaminie

tłuste gatunki : wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, dziczyzna

tłuste ryby : węgorz, łosoś, sum, tołpyga, halibut, pikling, szproty

potrawy marynowane, wędzone, pieczone, smażone

potrawy półmięsne     i bezmięsne

budynie z drobnych kasz, warzyw i mięsa,makaron nitki z mięsem,, risotto, leniwe pierogi,kluski biszkoptowe

francuskie

w ogranicz.ilości : zapiekanki z kasz, warzyw i mięsa,

kluski z ziemniaków i sera

wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku, łazanki z kapustą

warzywa

młode ,soczyste,gotowane : marchew,pietruszka,dynia,

buraki,szpinak-w formie puree,oprószane mąką,z wody,

z masłem

w ogranicz.ilości : kalafior,brokuły,kalarepa, szparagi,

seler, sałata zielona, pomidory bez skórki

warzywa kapustne,ogórki, cebula, czosnek, pory,suche nasiona roślin strączkowych,rzepa

rzodkiewka,rabarbar,szczaw,grzyby,warzywa

zasmaż., sałatki z majonezem i musztardą,

warzywa marynowane,solone

ziemniaki

gotowane w postaci puree

w ogranicz.ilości : pieczone, gotow. w całości

smażone z tłuszczem : frytki, krążki, chipsy

owoce

dojrzałe, soczyste, bez skórki i pestek, nie kwaśne

w okresie zaostrzenia choroby w postaci przecierów

gotowanych

banany, brzoskwinie, cytrusowe,owoce jagodowe,jabłka

gotow.i pieczone, soki owoc.rozcieńczone np. mlekiem

w okresie remisji choroby surowe przeciery z owoców

wyżej wymienionych, owoce rozdrobnione

czereśnie,wiśnie,agrest, winogrona, gruszki, śliwki, owoce suszone, marynowane, orzechy

desery

kompoty z zalecanych owoców - przetarte, galaretki, kisiele, mus z pieczonego jabłka, budynie i kisiele mleczne, desery mało słodzone

torty, ciasta z masami, z dużą ilością cukru,

desery z używkami, orzechami, kakao,batony,

czekolada,chałwa, lody

przyprawy

bardzo łagodne : cukier,wanilia,cynamon,sok z cytryny,

zielona pietruszka, zielony koperek

w ograniczonej ilości : melisa, jarzynka, sól

ocet, pieprz, musztarda,papryka ostra,chrzan,

maggi, kostki bulionowe, ziele angielskie, liść

laurowy

 

 

Beata Czernik i Bożena Hoinkes

pobierz artykuł: dieta w chorobach trzustki

                                                                   

Dieta powinna być lekkostrawna , ze zwiększoną ilością białka , niskotłuszczowa oraz niskoresztkowa o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Celem diety jest oszczędzanie chorego narządu poprzez ograniczenie lub usunięcie z diety tych składników odżywczych, których organizm nie jest w stanie zmetabolizować, a tym samym wykorzystać. Głównym źródłem energii powinny być węglowodany oraz białka. Ograniczenie tłuszczu jest jedną z podstawowych cech diety.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne.

Potrawy należy przyrządzać przez : gotowanie w wodzie lub na parze ,duszenie bez obsmażania na tłuszczu , pieczenie w folii aluminiowej, pergaminie lub rękawie foliowym . Smażenie i   pieczenie   potraw z dodatkiem tłuszczu jest zabronione. Powinno się go dodawać po ugotowaniu lub duszeniu. Dozwolony tłuszcz należy spożywać wyłącznie na surowo.Tłuszcz ogranicz przez stosowanie chudych gatunków mięs, wędlin, ryb, odtłuszczonego mleka, chudych twarogów. Zamiast śmietany należy stosować jogurty naturalne. Do smarowania pieczywa używać niskotłuszczowych margaryn roślinnych.

Węglowodany powinny być ubogie w błonnik (czerstwe jasne pieczywo, suchary, drobne kasze, lane kluski, ziemniaki puree, cukier, miód, dżemy, marmolady).

Mleko słodkie należy ograniczyć , ze   wzgl. na obecność w nim cukru mlekowego - laktozy . Może on

wywoływać wzdęcia i biegunki. Można go częściowo zastąpić jogurtem lub kefirem, które zawierają znacznie mniej laktozy. Osoby, które nie mają takich objawów mogą stosować mleko z niską zawartością tłuszczu - do 1,5 %.

Należy ograniczyć spożywanie jaj. W diecie tej nie podaje się całych jaj. W żółtku znajduje się duża zawartość tłuszczu. Dopuszcza się 1-2 żółtko na tydzień w postaci rozproszonej. Do potraw, których podstawą sa jajka dodaje się tylko białko, najlepiej w postaci ubitej piany.

Z diety wyklucza się owoce i warzywa wzdymające. Należą do nich gruszki, czereśnie, śliwki, kapusta, cebula, pory, czosnek, suche strączkowe. Owoce należy spożywać w postaci soków, kompotów, musów, przetarte, warzywa gotowane i / lub przecierane.

Potrawy przyprawiać należy kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, melisą, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól, vegetę a całkowicie wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu. Jest on jedną z głównych przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki. Nawet jego niewielkie spożycie może powodować zaostrzenie choroby.

Przykładowy jadłospis

    

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

kawa zbożowa z ml.,rogal,

dżem

koperkowa z ziemn.,zrazy dusz. bez tłuszczu,ćwikła,ryż /sypko

budyń śmietank.

na mleku 0 % tł.

herbata,bułka,polędwica

drobiowa

mleko chude,bułka,ser biały - plaster

ryżowa,pierś z kurcz.gotowana,

marchew z wody,ziemniaki

jogurt owocowy

0 % tłuszczu

herbata zielona,ryż z jabłkami i cukrem

kawa zbożowa z ml.,bułka,

miód nat.

barszcz z ziemn.,bitki wieprz.

w jarzynach,makaron gotow.

mus z jabłek

herbata z cytr.,bułka,

polędwica drobiowa

kawa zbożowa z ml.,bułka,

pasta z twarogu i tuńczyka

( w sosie własnym)

grysikowa,schab dusz.bez tł.,

szpinak oprószany mąką,

ziemniaki

banan

herbata owocowa,bułka,

szynka konserwowa

bawarka,bułka,kiełbasa

drobiowa

chudy rosół z makar.,wołowina

got.,kalarepka dusz.,ziemniaki

grysik / gęsto z

dżemem brzoskw.

herbata,bułka,pasta

mięsna z jarzynami

mleko chude,bułka,pasta

z szynki i białka z jaj

szpinakowa z ziemniakami, leniwe pierogi z cukrem        

galaretka owocowa

herbata zielona,bułka,

klops

kawa zbożowa z mlekiem, chałka,mus jabłkowy

krem z dyni z grzankami,pulpety

z ryb,sos pomidorowy,ziemn.

kefir 0 % tłuszczu

herbata z cytr.,makaron

z serem i cukrem

                           Produkty o potrawy zalecane i przeciwskazane w przewlekłym zapaleniu trzustki

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

kawa zboż.z mlekiem z niską zawart. tłuszczu,słaba

bawarka, słaba herbata owocowa, ziołowa, soki

owocowe, warzywne, kompoty przetarte, napoje

mleczno-owocowe, jogurt niskotłuszcz., niegazow.

wody mineralne

w ogranicz.ilości :mleko z zawart.tłuszczu do 2 %,

chudy kefir, maślanka

alkoholowe, kakao, płynna czekolada, mocna

herbata, kawa prawdziwa, mleko pelnotłuste,

kefir pełnotłusty, wody i napoje gazowane

pieczywo

pieczywo pszenne jasne - czerstwe, pieczywo

półcukiernicze, suchary, biszkopty

w ogranicz.ilości : pieczywo drzżdżowe-cukiernicze

chleb żytni, razowy, graham, piecz.chrupkie,

pszenno-razowe z dodatkiem słonecznika, soi,

pieczywo z otrębami, pieczywo cukiernicze     z dodatkiem tłuszczu

dodatki do pieczywa

chudy twaróg, chuda szynka, polędwica, polędwica

drobiowa, mięso got., ścięte białko jajka, dżemy bez pestek, marmolady, miód

tłuste wędliny, konserwy, salceson, kiszka,

pasztetowa, tłuste sery dojrzewające, ser topiony, jajka gotowane, jajecznica z całych   jaj, dżemy z pestkami

tłuszcze

w ogranicz.ilości :masło, miękkie margaryny, oleje :

słonecznikowy, sojowy, rzepakowy, oliwa z oliwek

smalec, słonina, boczek, margaryny twarde

zupy i sosy

na wywarachwarzywnych, jarzynowa, ziemniaczana,

pomidorowa, barszcz czerwony, krupniki, owocowe

przetarte, podprawiane zawiesiną z mąki i wody lub mleka;

sosy łagodne, warzywne ( pomidorowy, koperkowy,

pietruszkowy, potrawkowy ), owocowe, mleczne, zagęszczane zawiesiną z mąki i wody lub mleka

w ogranicz.ilości : chude rosoły z drobiu i cielęciny

tłuste, zawiesiste, na wywarach mięsnych, kostnych,grzybowych,zasmażane, zaprawiane śmietaną, zaciągane żółtkiem, pikantne,           z warzyw kapustnych, strączkowych, ogórków,

esencjonalne rosoły, buliony

sosy ostre:chrzanowy,musztardowy,cebulowy,

grecki, węgierski, śmietanowy, majonezowy

dodatki do zup

bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ziemniaki,

lane ciasto na białkach, makaron nitki niskojajeczny,

kluski biszkoptowe na białkach

w ogranicz.ilości : groszek ptysiowy

kluski francuskie, kluski kładzione, grube makarony, łazanki, suche nasiona roślin strączkowych

mięso, drób,

ryby

chuda cielęcina,młoda wołowina,królik,indyk,kurczak,

dorsz, pstrąg, sandacz, szczupak, morszczuk;

potrawy gotowane, duszone bez tłuszczu, pulpety,

budynie, potrawki

w ogranicz.ilości : wołowina, chudy schab, ozorki, serca, wątroba, młody karp, leszcz, makrela, mintaj;

potrawy pieczone w folii lub pegaminie

wieprzowina, baranina, dziczyzna, flaki, mózg,

śledzie, sardynki, węgorz, karp, łosoś;

potrawy smażone, pieczone, marynowane,

wędzone

potrawy półmięsne

i bezmięsna

budynie z kasz (jęczmiennej),warzyw,makaron nitki

(bezjajeczny) z mięsem,risotto z mięsem, warzywami leniwe pierogi i kluski biszkoptowe na białkach

w ogranicz.ilości : zapiekanki z drobnych kasz

i mięsa lub warzyw, kluski śląskie, z mięsem

pierogi, knedle, naleśniki, wszelkie potrawy

smaż. na tłuszczu : placki ziemniacz., bliny,

krokiety, kotlety, bigos, fasolka po bretońsku,

łazanki z kapustą

warzywa

młode, soczyste : marchew, pietruszka, seler, dynia,

buraki, szpinak, warzywa gotowane, rozdrobnione

lub przetarte, podprawiane zawiesinami, z mąki         i wody

w ogranicz.ilości : sałata zielona, kalarepa, brokuły,

pomidory bez skórki i pestek

warzywa kapustne, cebula, czosnek, chrzan,

pory, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, rzodkiewka, rzepa, kalafior, fasolka

szparagowa, groszek zielony, rabarbar;

warzywa w postaci surówek, sałatek z dod. majonezu i musztardy, marynowane, solone

ziemniaki

gotowane, w postaci puree

w ogranicz.ilości : gotowane w całości

pieczone, smażone z tłuszczem : frytki,krążki,

chipsy

owoce

dojrzałe, soczyste, : jagodowe i winogrona bez pestek (w postaci przecierów), cytrusowe, morele,

brzoskwinie, banany, jabłka gotowane i pieczone, surowe soki owocowe

w ogranicz.ilości : kiwi, melon, arbuz (bez pestek)

gruszki, czereśnie, śliwki,gaktyle, figi,owoce suszone, marynowane

desery

kisiele,budynie,galaretki owocowe,mleczne na mleku

odtłuszczonym, kompoty przetarte, bezy, suflety,soki

i musy owocowe, przeciery

w ogranicz.ilości : ciasta z małą ilością tłuszczu i jaj

tłuste ciasta, torty, desery z używkami, batony, czekolada, chałwa, lody, słodycze zawierające

kakao, orzechy

przyprawy

łagodne : kwasek cytrynowy, sok z cytryny, zielona

pietruszka, zielony koperek, melisa, majeranek,

cynamon, wanilia

w ogranicz.ilości : ocet winny, sól, wegeta, papryka

słodka, bazylia, estragon, tymianek

ostre : ocet, pieprz, papryka ostra, musztarda,

chrzan, curry, chili, ziele angielskie, gorczyca, liść laurowy, gałka muszkatołowa

 

Beata Czernik i Bożena Hoinkes

pobierz artykuł: dieta w chorobach wątroby


                                                                             

Dieta powinna być lekkostrawna, w której znacznemu ograniczeniu ulegają kwasy tłuszczowe, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Stosuje się dietę bogatobiałkową. Dieta ma na celu dostarczenie ustrojowi chorego wszystkich niezbędnych składników pokarmowych potrzebnych dla utrzymania prawidłowego stanu odżywienia lub usunięcia niedoborów, regeneracji komórek wątrobowych a jednocześnie maksymalne odciążenie narządu w przypadku upośledzenia jego funkcji.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne.

Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze, pieczone w pergaminie i duszone bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych . Dozwoloną ilość tłuszczu dodaje się w postaci surowej do gotowych potraw.   Zupy i sosy sporządza się na wywarach warzywnych. Potrawy podprawia się zawiesinami z wody i mąki. Zabrania się używania zasmażek i śmietany.

Zaleca się spożywanie węglowodanów złożonych pochodzących z takich produktów jak : pieczywo jasne czerstwe, makarony, drobne kasze, ziemniaki.

Ogranicza się spożycie cukrów prostych zawartych w cukrze, słodyczach.

 

Wykluczyć nadmiar błonnika zawartego w pieczywie razowym, otrębach , grubych kaszach , surowych warzywach i owocach ze skórką.

Należy zwiększyć spożycie pełnowartościowego białka pochodzącego z produktów takich jak:chude mleko, kefir, jorurt, chudy twaróg, chude gatunki ryb i mięsa, chude wędliny.

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. margaryny miękkie, oliwę z oliwek , śmietankę. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec , słonina , boczek wędzony. Masło stosuje się w ograniczonych ilościach świeże i   na surowo.

Z diety należy wykluczyć   warzywa i owoce wzdymające tj. kapustę, kalafior, ogórki, strączkowe świeże i suche, rzodkiewki, cebulę, pory, czosnek, gruszki, śliwki, czereśnie. Warzywa i owoce zalecane należy spożywać w postaci soków, gotowanej i / lub przecieranej.

Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól,vegetę, a wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Zaleca się spożywanie dużej ilości produktów obfitych szczególnie w witaminy takie jak : A, K, C oraz witamin z grupy B. U pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby występują często niedobory tych witamin. Narząd ten traci zdolność ich magazynowania.

Źródłem witaminy :

   A - tran, wątroba, mleko, śmietanka , masło , żółtko jaj oraz produkty roślinne , głównie zielone i czerwone  

         warzywa ( marchewka, pomidory, zielona sałata, zielona pietruszka ).

   C - świeże owoce i warzywa ( owoce dzikiej róży , czarna porzeczka , maliny , truskawki , agrest , kiwi,

         owoce cytrusowe, pomidory, zielona pietruszka ).

   K - zielone warzywa liściaste, pomidory, truskawki oraz z produktów zwierzęcych - wątroba.

   z grupy B - mięso, podroby, ryby, nabiał, jaja, produkty zbożowe, drożdże piwne.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu.

  1. Przykładowe jadłospisy  

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

bawarka, rogal, masło,

dżem brzoskwiniowy

koperkowa z ziemn., zrazy

dusz.,ćwikła, kasza jęczm.

budyń śmietankowy

herbata, bułka kanapkowa, masło, polędwica drobiowa

mleko, bułka pszenna, masło,ser biały chudy

ryżowa, pierś z kurcz. gotow.

marchew dusz., ziemniaki

jogurt owocowy

herbata zielona, ryż z

jabłkami z masłem i cukrem

kawa zboż.z mlekiem, bułka, masło, miód nat.

barszcz z ziemn., wieprzow. dusz.w jarzynach, makaron

mus jabłkowy

herbata owoc.,bułka psz., masło, pasta mięsna z jarzynami

kawa zboż.z ml.,bułka kan., masło, pasta z twarogu

i tuńczyka w sosie własnym

grysikowa,schab.duszony,

szpinak dusz., ziemniaki

kisiel owocowy

herbata z cytr., bułka kan.,

masło, klops

kawa zboż.z ml.,bułka psz.,

masło, kiełbasa drob.

pomidor.z ryżem, klopsiki

dusz., kalarepka, ziemn.

banan

herbata, bułka pszenna,

masło, szynka konserwowa

bawarka,bułka kan., masło,

pasta z szynki i białka jaj

szpinak.z ziemn., leniwe

pierogi z masłem i cukrem

biszkopty

herbata ziel., bułka kanapk.,

masło, polędwica drob.

mleko, chałka, masło,

marmolada

krupnik, ryba w jarzynach

po grecku, ziemniaki

galaretka owocowa

herbata z cytr.,bułka psz.,

masło, jajecznica / parze

                                         Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w schorzeniach wątroby

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

kawa zboż.z mlekiem o niskiej zawartości tłuszczu, bawarka, słaba herbata,herb. owocowa, ziołowa,

soki owocowe,warzywne, kompoty,napoje mleczno

-owoc.,jogurt niskotłuszcz.,niegazow.wody miner.

w ogranicz.ilości : mleko do 2 % tłuszczu,chudy

kefir, maślanka

alkoholowe, kakao, płynna czekolada, kawa,

prawdziwa, mocna herbata, mleko pełnotłuste

kefir pełnotłusty, wody i napoje gazowane

pieczywo

pszenne jasne,pieczywo półcukiernicze,suchary,

biszkopty

w ograniczonej ilości : pieczywo drożdżowe

chleb żytni,razowy,graham,pieczywo chrupkie,

pszenno-razowe z dodatkiem słonecznika,soi,

pieczywo z otrębami i cukiern. z dod. tłuszczu

dodatki do pieczywa

chudy twaróg,chuda szynka,polędwica,polędw.

drobiowa, mięso gotowane, białka jaj, dżemy bez

pestek, marmolady, powidła, miód naturalny

tłusty twaróg i sery dojrzewające, ser topiony,

jajka gotow., jajecznica z całych jaj,tłuste wędl.

konserwy, pasztetowa,salceson,dżemy z pestk.

tłuszcze

w ogranicz.ilości : masło, margaryny miękkie,olej

słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, oliwa z oliwek

smalec, słonina, boczek, margaryny twarde, tłuszcze kuchenne

zupy i sosy

na wywarach warzywnych, podpraw. zawiesiną

z mąki i wody lub mleka

w ograniczonej ilosci : chude rosoły ;

sosy łagodne, warzywne, owocowe, mleczne

zagęszczane zawiesiną z mąki i wody lub mleka

tłuste,zawiesiste na wywarach mięsnych,

kostnych, grzybowych, zasmażane,

zaprawiane śmiet., zaciągane żółtkiem,

pikantne z warzyw kapustnych,strączkowych,

ogórków ,esencjonalne rosoły, buliony;

sosy ostre : chrzanowy, musztardowy,

cebulowy, śmietanowy, majonezowy

dodatki do zup

bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ryż, lane

ciasto na białkach,ziemniaki, makaron nitki niskojaj.

w ograniczonej ilości : groszek ptysiowy

kluski francuskie, kluski kładzione, grube

makarony, suche nasiona roslin strączkowych

mięso, drób, ryby

chuda : cielęcina, wieprzowina, wołowina, królik,

indyk, kurczak, chudy dorsz, pstrąg, sandacz,

szczupak, morszczuk; potrawy duszone, gotowane,

potrawki, pulpety, budynie mięsne

w ograniczonej ilości :ozorki,serca,płuca,wątroba,

karp, leszcz, makrela, mintaj,sola

tłusta wołowina, wieprzowina, baranina,

dziczyzna, kaczki, gęsi, flaki, mózg, śledzie,

sardynki, węgorz, łosoś ;

potrawy pieczone, smażone, wędzone, marynowane

potrawy półmięsne

i bezmięsne

budynie z kasz, warzyw, makaron nitki i risotto z mięsem i warzywami, leniwe pierogi na białkach

w ograniczonej ilości : zapiekanki z kasz i mięsa

lub warzyw, kluski śląskie i z mięsem.

pierogi, knedle, naleśniki, wszelkie potrawy

smażone na tłuszczu : placki ziemniaczane,

bliny, kotlety, krokiety ;

bigos, łazanki z kapustą, fasolka po bretońsku

warzywa

młode,soczyste : marchew,pietruszka,seler,dynia, buraki, szpinak, pomidory bez skórki, warzywa gotowane, rozdrobnione lub przetarte, gotowane,

surowe soki warzywne

w ogranicz. ilości :rabarbar,sałata z insp.,kalarepa,

drobno starta surówka z marchwi, selera i jabłka            

warzywa kapustne,cebula,czosnek,pory,suche

nasiona roślin strączk., ogórki, rzodkiewka,

kalafior,fasolka szparagowa,groszek zielony ;

warzywa w postaci surówek, sałatek z dod.

majonezu i musztardą, warzywa marynowane,

solone

ziemniaki

gotowane, w postaci puree;

w ogranicz. ilości pieczone, gotowane w całości

odsmażane, smażone z tłuszczem : frytki,

krążki, placki, chipsy

owoce

dojrzałe,soczyste : cytrusowe,brzoskwinie,morele,

banany,jabłka gotowane,pieczone

w ogranicz.ilości : jagodowe,winogrona,wiśnie,     kiwi, arbuz, melon

gruszki,śliwki,czereśnie,owoce marynowane,

suszone

desery

kisiele, budynie, galaretki owoc., kompoty przetarte,

bezy, suflety, soki owocowe, przeciery

w ogranicz.ilości :ciasta z małą ilością tłuszczu i jaj

tłuste ciasta, torty, desery z używkami, batony,

czekolada, lody, chałwa, słodycze zawierające

kakao, orzechy

przyprawy

łagodne : sok z cytryny, kwasek cytrynowy,zielona

pietruszka, zielony koperek, melisa, majeranek,

cynamon, wanilia

w ograniczonej ilości : ocet winny, sól, papryka

słodka, vegeta, bazylia, tymianek,estragon

ostre : ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry,

musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka

muszkatołowa, gorczyca

 

Roma Dobrowlanska  mgr Romana Dobrowlańska-Wrońska - specjalista fizyko- i fizjoterapii. Kierownik Pracowni Rehabilitacji.

W Polsce rodzi się coraz więcej dzieci, które już od pierwszych miesięcy życia wymagają interwencji fizjoterapeuty. Nawet w przypadku niewielkich zaburzeń, niezwykle ważne jest wspomaganie wszystkich sfer rozwojowych niemowlęcia pod okiem specjalisty.
Pracownia Rehabilitacji Szpitala Śląskiego prowadzi również działalność terapeutyczną dla najmłodszych pacjentów. Fizjoterapeuci pomagają niemowlętom w przypadku zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, a także w układzie mięśniowo-szkieletowym i krążeniowo-oddechowym.
Od pierwszego miesiąca życia wspomagamy wszystkie sfery rozwojowe dzieci – motorykę, spostrzeganie wzrokowe i słuchowe, mowę, zabawę, a także rozwój społeczny – przekonuje Romana Dobrowlańska -Wrońska, kierownik Pracowni Rehabilitacji.

Wczesna Diagnostyka

Przejście od stanu bezradności i zależności fizycznej do samodzielności w pierwszym roku życia jest najważniejszym wydarzeniem zarówno dla dziecka, jak i dla rodzica. Niezwykle ważnym momentem jest osiągnięcie przez niemowlę kontroli nad ciałem i zdolności do przeciwstawiania się sile ciążenia. Kontrola antygrawitacyjna zaczyna się w pierwszym trymestrze, przechodzi przez następne etapy, aż do osiągnięcia umiejętności zrównoważenia spionizowanej postawy ciała i rozpoczęcia chodzenia. Jednak wzorzec ten może być zaburzony, a ontogeneza: ten gatunkowo specyficzny genetycznie zdeterminowany program, wg którego bez treningu i bez ćwiczeń pojawiają się kolejne umiejętności rozwoju dziecka, nie przebiega zgodnie z oczekiwaniami, należy natychmiast rozpocząć rehabilitację wielokierunkową.
- Oczywiście bierzemy pod uwagę fakt, że dojrzewanie mózgu przebiega inaczej u każdego małego pacjenta. Jest uwarunkowane genetycznie i istnieje pewna zależność między zaawansowaniem procesów mielinizacji, a możliwościami funkcjonalnymi dorastającego dziecka - dodaje Romana Dobrowlańska-Wrońska.

Kluczowe problemy

Na wczesną diagnostykę fizjoterapeutyczną powinny zgłosić się dzieci z niedotlenieniem wewnątrzmacicznym, przedwcześnie urodzone, z aberracjami chromosomowymi, rozszczepem kręgosłupa, kręczem wrodzonym, zespołem wrodzonych wad rozwojowych, wrodzonymi zniekształceniami, uszkodzeniem stawów, rdzeniowymi zanikami mięśni, wodogłowiem, małogłowiem, zamartwicą urodzeniową, porażeniem splotu ramiennego, zaburzeniami napięcia mięśniowego, niskim Apgarem i innymi.
Im szybciej dziecko trafi na terapię, tym większy będziemy mieć wpływ na prawidłowy wzorzec połączeń nerwowych. Rozwijający się mózg posiada ogromną zdolność do plastycznej reorganizacji połączeń. Wyróżnić można plastyczność rozwojową: uczenie się i pamięć, oraz plastyczność kompensacyjną, która ma szczególne znaczenie u dzieci z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego, ponieważ jest źródłem przystosowywania się organizmu do nowej sytuacji morfologicznej mózgu.
- Najważniejsze, żeby rodzice mieli świadomość, że nawet w przypadku niewielkich zaburzeń należy udać się do specjalisty, bo dziecko nie „wyrośnie” z problemu, ale problem będzie rósł razem z dzieckiem. Jeśli mamy do czynienia np. z zaburzeniami odruchów ustno-twarzowych, to należy odpowiednio wcześniej rozpocząć terapię tak, aby dziecko w wieku szkolnym nie było zagrożone dysleksją, dysgrafią czy dysortografią – podsumowuje kierownik Pracowni Rehabilitacji.

 

Dr B. Szlauer   lek. Bronisława Szlauer-specjalista chorób zakaźnych. Ordynator Oddziału obserwacyjno-zakaźnego.

W ostatnich latach rośnie zainteresowanie Polaków wyjazdami do krajów tropikalnych. Egzotyczne podróże to jednak nie tylko piękne krajobrazy, niepowtarzalna kultura oraz wysokie temperatury, ale też niejednokrotnie – poważne zagrożenia dla zdrowia. W Polsce coraz częściej dochodzi do stwierdzania przypadków chorób, które zazwyczaj nie występują w europejskich krajach. Jak uchronić się przed tymi schorzeniami?
W 2013 r. na Karaibach doszło do masowych zachorowań na Chikungunyę. Choroba szybko rozprzestrzeniła się na 45 innych krajów, w tym państwa europejskie (Francja, Włochy). Z kolei strach przed wirusem Zika powstrzymał niektórych sportowców przed wyjazdem na Igrzyska do Rio. Olimpijczyków przerażała panująca w Brazylii epidemia.
Statystyki wskazują, że ok. 30-50 procent podróżujących do krajów rozwijających się – a więc do większości krajów strefy tropikalnej – choruje w trakcie podróży. Turystom najczęściej dokuczają zakażenia górnych dróg oddechowych oraz biegunka. Na liście najczęstszych problemów zdrowotnych znajdują się też wysoka gorączka, malaria oraz ugryzienia owadów i pajęczaków.
Gdy ukąsi komar
Najczęstszą przyczyną zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi u podróżujących jest malaria. Tylko w 2015 roku zapadło na nią aż 214 milionów osób; zmarło – 438 tysięcy. W Polsce każdego roku odnotowuje się kilkadziesiąt przypadków tzw. „zachorowań przywleczonych”.
Malaria jest przenoszona przez komary rodzaju Anopheles. Zgodnie z raportem WHO z 2015 r., ryzyko transmisji zarodźców istnieje w 95 krajach, głównie Afryki, Azji, Ameryki Południowej, oraz na niektórych wyspach Pacyfiku. Wśród polskich turystów przeważają zakażenia Plasmodium falciparum, które mogą mieć ciężki i powikłany przebieg. Chemioprofilaktyka choroby polega na stosowaniu w trakcie podróży odpowiednio dobranego przez lekarza leku. Terapia ta zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu malarii i zgonu, nie zapobiega jednak w 100 procentach zachorowaniu. Zażywanie leków należy rozpocząć przed wyjazdem i kontynuować po powrocie z podróży.
- Tylko w przypadku dłuższych wyjazdów, na przykład w celach służbowych, możliwa jest tzw. terapia kieszonkowa. Polega na przepisaniu odpowiedniego leku i zastosowaniu preparatu w razie wystąpienia gorączki. Pojawienie się wysokiej temperatury w ciągu 3-6 miesięcy od powrotu ze strefy malarycznej jest wskazaniem do diagnostyki w kierunku malarii – mówi lek. Bronisława Szlauer, ordynator Oddziału Obserwacyjno-Zakaźnego Szpitala Śląskiego w Cieszynie – placówki uznawanej za „filtr epidemiologiczny” południowej Polski.
Przez niektóre gatunki komarów przenoszony jest także wirus dengi powodujący gorączkę. To najpowszechniejsza choroba wirusowa przenoszona przez owady na świecie. Choć niepowikłana gorączka przebiega łagodnie, trudniejsza odmiana, czyli tzw. wstrząs i gorączka krwotoczna, mogą być przyczyną śmierci. W Azji, gdzie odnotowuje się najwięcej zachorowań, denga jest główną przyczyną śmierci wśród dzieci. Inne schorzenia, takie jak żółta gorączka, Gorączka Zachodniego Nilu, końskie zapalenie mózgu, japońskie zapalenie mózgu czy gorączka doliny Riftu, również są przenoszone przez komary, a wywołane wirusami różnych gryp.
Turysta pod nadzorem
Tzw. „choroby egzotyczne” występują głównie w krajach klimatu tropikalnego, gdzie panujące przez cały rok wysokie temperatury i poziom wilgotności sprzyjają istnieniu większej ilości wektorów, czyli organizmów przenoszących choroby, najczęściej są to komary. W gorącym klimacie występuje też o wiele więcej zatruć pokarmowych i biegunek, a także chorób, które w bogatszych krajach już dawno zostały wyeliminowane dzięki programom szczepień. Polio czy odra nie są więc tam rzadkimi przypadkami.
Lekarze ostrzegają, aby podczas egzotycznych podróży zwracać uwagę na odpowiedni ubiór (jasne ubrania z długimi rękawami i nogawkami, skarpety) i stosowanie środków odstraszających (repelentów) oraz moskitier, a także unikać spacerów po zmierzchu w pobliżu zbiorników wodnych, gdzie owady są szczególnie aktywne. Polski turysta, przygotowując się do wyjazdu, powinien podjąć kilka podstawowych działań profilaktycznych.
- Minimum 6 tygodni przed wyjazdem warto skorzystać z porady lekarza zajmującego się medycyną podróży. Do zadań obowiązkowych należy skompletowanie odpowiedniej odzieży i apteczki, w której powinny się znaleźć preparaty odstraszające komary. W przypadku niektórych wyjazdów wskazane jest szczepienie i stosowanie profilaktyki malarycznej – wskazuje lek. Bronisława Szlauer i dodaje, że szczepienia ochronne pozwolą na zabezpieczenie także przed chorobami spotykanymi w Polsce, takimi jak tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy grypa.
- Ważna jest świadomość tego, do jakiego kraju wyruszamy i w jakich warunkach będziemy przebywać. Niezbędne jest uwzględnienie aktualnego stanu zdrowia – podeszły wiek, przewlekłe choroby serca i płuc, cukrzyca, zaburzenia immunologiczne czy stan ciąży sprzyjają wystąpieniu powikłań w przypadku zachorowań – przyznaje specjalista ze Szpitala Śląskiego.
Dla wielu lekarzy choroby zakaźne są fascynujące. Przypominają ludziom, że istnieją formy życia, które niejednokrotnie wygrywają z postępem w medycynie – pojawiają się na przykład odmiany owadów oporne na antybiotyki. Wektory przystosowują się do zmiany warunków, a nawet potrafią przetrwać tysiące kilometrów w zbiornikach wody, na statkach czy w samolotach. Specjaliści ostrzegają, że stopniowe ocieplanie się klimatu może skutkować rozprzestrzenianiem się chorób egzotycznych na tereny dotychczas od nich wolne.

 

Informacje kontaktowe

Szpital Śląski w Cieszynie

43-400 Cieszyn
ul. Bielska 4

tel. +48 33 854 92 00
fax. +48 33 852 12 24

Formularz kontaktowy

Uwaga! Ten serwis używa plików cookies.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem
Top