Drukuj

Beata Czernik i Bożena Hoinkes

pobierz artykuł: dieta w chorobach wątroby


                                                                             

Dieta powinna być lekkostrawna, w której znacznemu ograniczeniu ulegają kwasy tłuszczowe, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Stosuje się dietę bogatobiałkową. Dieta ma na celu dostarczenie ustrojowi chorego wszystkich niezbędnych składników pokarmowych potrzebnych dla utrzymania prawidłowego stanu odżywienia lub usunięcia niedoborów, regeneracji komórek wątrobowych a jednocześnie maksymalne odciążenie narządu w przypadku upośledzenia jego funkcji.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne.

Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze, pieczone w pergaminie i duszone bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych . Dozwoloną ilość tłuszczu dodaje się w postaci surowej do gotowych potraw.   Zupy i sosy sporządza się na wywarach warzywnych. Potrawy podprawia się zawiesinami z wody i mąki. Zabrania się używania zasmażek i śmietany.

Zaleca się spożywanie węglowodanów złożonych pochodzących z takich produktów jak : pieczywo jasne czerstwe, makarony, drobne kasze, ziemniaki.

Ogranicza się spożycie cukrów prostych zawartych w cukrze, słodyczach.

 

Wykluczyć nadmiar błonnika zawartego w pieczywie razowym, otrębach , grubych kaszach , surowych warzywach i owocach ze skórką.

Należy zwiększyć spożycie pełnowartościowego białka pochodzącego z produktów takich jak:chude mleko, kefir, jorurt, chudy twaróg, chude gatunki ryb i mięsa, chude wędliny.

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. margaryny miękkie, oliwę z oliwek , śmietankę. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec , słonina , boczek wędzony. Masło stosuje się w ograniczonych ilościach świeże i   na surowo.

Z diety należy wykluczyć   warzywa i owoce wzdymające tj. kapustę, kalafior, ogórki, strączkowe świeże i suche, rzodkiewki, cebulę, pory, czosnek, gruszki, śliwki, czereśnie. Warzywa i owoce zalecane należy spożywać w postaci soków, gotowanej i / lub przecieranej.

Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól,vegetę, a wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Zaleca się spożywanie dużej ilości produktów obfitych szczególnie w witaminy takie jak : A, K, C oraz witamin z grupy B. U pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby występują często niedobory tych witamin. Narząd ten traci zdolność ich magazynowania.

Źródłem witaminy :

   A - tran, wątroba, mleko, śmietanka , masło , żółtko jaj oraz produkty roślinne , głównie zielone i czerwone  

         warzywa ( marchewka, pomidory, zielona sałata, zielona pietruszka ).

   C - świeże owoce i warzywa ( owoce dzikiej róży , czarna porzeczka , maliny , truskawki , agrest , kiwi,

         owoce cytrusowe, pomidory, zielona pietruszka ).

   K - zielone warzywa liściaste, pomidory, truskawki oraz z produktów zwierzęcych - wątroba.

   z grupy B - mięso, podroby, ryby, nabiał, jaja, produkty zbożowe, drożdże piwne.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu.

  1. Przykładowe jadłospisy  

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

bawarka, rogal, masło,

dżem brzoskwiniowy

koperkowa z ziemn., zrazy

dusz.,ćwikła, kasza jęczm.

budyń śmietankowy

herbata, bułka kanapkowa, masło, polędwica drobiowa

mleko, bułka pszenna, masło,ser biały chudy

ryżowa, pierś z kurcz. gotow.

marchew dusz., ziemniaki

jogurt owocowy

herbata zielona, ryż z

jabłkami z masłem i cukrem

kawa zboż.z mlekiem, bułka, masło, miód nat.

barszcz z ziemn., wieprzow. dusz.w jarzynach, makaron

mus jabłkowy

herbata owoc.,bułka psz., masło, pasta mięsna z jarzynami

kawa zboż.z ml.,bułka kan., masło, pasta z twarogu

i tuńczyka w sosie własnym

grysikowa,schab.duszony,

szpinak dusz., ziemniaki

kisiel owocowy

herbata z cytr., bułka kan.,

masło, klops

kawa zboż.z ml.,bułka psz.,

masło, kiełbasa drob.

pomidor.z ryżem, klopsiki

dusz., kalarepka, ziemn.

banan

herbata, bułka pszenna,

masło, szynka konserwowa

bawarka,bułka kan., masło,

pasta z szynki i białka jaj

szpinak.z ziemn., leniwe

pierogi z masłem i cukrem

biszkopty

herbata ziel., bułka kanapk.,

masło, polędwica drob.

mleko, chałka, masło,

marmolada

krupnik, ryba w jarzynach

po grecku, ziemniaki

galaretka owocowa

herbata z cytr.,bułka psz.,

masło, jajecznica / parze

                                         Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w schorzeniach wątroby

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

kawa zboż.z mlekiem o niskiej zawartości tłuszczu, bawarka, słaba herbata,herb. owocowa, ziołowa,

soki owocowe,warzywne, kompoty,napoje mleczno

-owoc.,jogurt niskotłuszcz.,niegazow.wody miner.

w ogranicz.ilości : mleko do 2 % tłuszczu,chudy

kefir, maślanka

alkoholowe, kakao, płynna czekolada, kawa,

prawdziwa, mocna herbata, mleko pełnotłuste

kefir pełnotłusty, wody i napoje gazowane

pieczywo

pszenne jasne,pieczywo półcukiernicze,suchary,

biszkopty

w ograniczonej ilości : pieczywo drożdżowe

chleb żytni,razowy,graham,pieczywo chrupkie,

pszenno-razowe z dodatkiem słonecznika,soi,

pieczywo z otrębami i cukiern. z dod. tłuszczu

dodatki do pieczywa

chudy twaróg,chuda szynka,polędwica,polędw.

drobiowa, mięso gotowane, białka jaj, dżemy bez

pestek, marmolady, powidła, miód naturalny

tłusty twaróg i sery dojrzewające, ser topiony,

jajka gotow., jajecznica z całych jaj,tłuste wędl.

konserwy, pasztetowa,salceson,dżemy z pestk.

tłuszcze

w ogranicz.ilości : masło, margaryny miękkie,olej

słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, oliwa z oliwek

smalec, słonina, boczek, margaryny twarde, tłuszcze kuchenne

zupy i sosy

na wywarach warzywnych, podpraw. zawiesiną

z mąki i wody lub mleka

w ograniczonej ilosci : chude rosoły ;

sosy łagodne, warzywne, owocowe, mleczne

zagęszczane zawiesiną z mąki i wody lub mleka

tłuste,zawiesiste na wywarach mięsnych,

kostnych, grzybowych, zasmażane,

zaprawiane śmiet., zaciągane żółtkiem,

pikantne z warzyw kapustnych,strączkowych,

ogórków ,esencjonalne rosoły, buliony;

sosy ostre : chrzanowy, musztardowy,

cebulowy, śmietanowy, majonezowy

dodatki do zup

bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ryż, lane

ciasto na białkach,ziemniaki, makaron nitki niskojaj.

w ograniczonej ilości : groszek ptysiowy

kluski francuskie, kluski kładzione, grube

makarony, suche nasiona roslin strączkowych

mięso, drób, ryby

chuda : cielęcina, wieprzowina, wołowina, królik,

indyk, kurczak, chudy dorsz, pstrąg, sandacz,

szczupak, morszczuk; potrawy duszone, gotowane,

potrawki, pulpety, budynie mięsne

w ograniczonej ilości :ozorki,serca,płuca,wątroba,

karp, leszcz, makrela, mintaj,sola

tłusta wołowina, wieprzowina, baranina,

dziczyzna, kaczki, gęsi, flaki, mózg, śledzie,

sardynki, węgorz, łosoś ;

potrawy pieczone, smażone, wędzone, marynowane

potrawy półmięsne

i bezmięsne

budynie z kasz, warzyw, makaron nitki i risotto z mięsem i warzywami, leniwe pierogi na białkach

w ograniczonej ilości : zapiekanki z kasz i mięsa

lub warzyw, kluski śląskie i z mięsem.

pierogi, knedle, naleśniki, wszelkie potrawy

smażone na tłuszczu : placki ziemniaczane,

bliny, kotlety, krokiety ;

bigos, łazanki z kapustą, fasolka po bretońsku

warzywa

młode,soczyste : marchew,pietruszka,seler,dynia, buraki, szpinak, pomidory bez skórki, warzywa gotowane, rozdrobnione lub przetarte, gotowane,

surowe soki warzywne

w ogranicz. ilości :rabarbar,sałata z insp.,kalarepa,

drobno starta surówka z marchwi, selera i jabłka            

warzywa kapustne,cebula,czosnek,pory,suche

nasiona roślin strączk., ogórki, rzodkiewka,

kalafior,fasolka szparagowa,groszek zielony ;

warzywa w postaci surówek, sałatek z dod.

majonezu i musztardą, warzywa marynowane,

solone

ziemniaki

gotowane, w postaci puree;

w ogranicz. ilości pieczone, gotowane w całości

odsmażane, smażone z tłuszczem : frytki,

krążki, placki, chipsy

owoce

dojrzałe,soczyste : cytrusowe,brzoskwinie,morele,

banany,jabłka gotowane,pieczone

w ogranicz.ilości : jagodowe,winogrona,wiśnie,     kiwi, arbuz, melon

gruszki,śliwki,czereśnie,owoce marynowane,

suszone

desery

kisiele, budynie, galaretki owoc., kompoty przetarte,

bezy, suflety, soki owocowe, przeciery

w ogranicz.ilości :ciasta z małą ilością tłuszczu i jaj

tłuste ciasta, torty, desery z używkami, batony,

czekolada, lody, chałwa, słodycze zawierające

kakao, orzechy

przyprawy

łagodne : sok z cytryny, kwasek cytrynowy,zielona

pietruszka, zielony koperek, melisa, majeranek,

cynamon, wanilia

w ograniczonej ilości : ocet winny, sól, papryka

słodka, vegeta, bazylia, tymianek,estragon

ostre : ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry,

musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka

muszkatołowa, gorczyca