Drukuj

Beata Czernik i Bożena Hoinkes

pobierz artykuł: dieta w chorobach trzustki

                                                                   

Dieta powinna być lekkostrawna , ze zwiększoną ilością białka , niskotłuszczowa oraz niskoresztkowa o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Celem diety jest oszczędzanie chorego narządu poprzez ograniczenie lub usunięcie z diety tych składników odżywczych, których organizm nie jest w stanie zmetabolizować, a tym samym wykorzystać. Głównym źródłem energii powinny być węglowodany oraz białka. Ograniczenie tłuszczu jest jedną z podstawowych cech diety.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne.

Potrawy należy przyrządzać przez : gotowanie w wodzie lub na parze ,duszenie bez obsmażania na tłuszczu , pieczenie w folii aluminiowej, pergaminie lub rękawie foliowym . Smażenie i   pieczenie   potraw z dodatkiem tłuszczu jest zabronione. Powinno się go dodawać po ugotowaniu lub duszeniu. Dozwolony tłuszcz należy spożywać wyłącznie na surowo.Tłuszcz ogranicz przez stosowanie chudych gatunków mięs, wędlin, ryb, odtłuszczonego mleka, chudych twarogów. Zamiast śmietany należy stosować jogurty naturalne. Do smarowania pieczywa używać niskotłuszczowych margaryn roślinnych.

Węglowodany powinny być ubogie w błonnik (czerstwe jasne pieczywo, suchary, drobne kasze, lane kluski, ziemniaki puree, cukier, miód, dżemy, marmolady).

Mleko słodkie należy ograniczyć , ze   wzgl. na obecność w nim cukru mlekowego - laktozy . Może on

wywoływać wzdęcia i biegunki. Można go częściowo zastąpić jogurtem lub kefirem, które zawierają znacznie mniej laktozy. Osoby, które nie mają takich objawów mogą stosować mleko z niską zawartością tłuszczu - do 1,5 %.

Należy ograniczyć spożywanie jaj. W diecie tej nie podaje się całych jaj. W żółtku znajduje się duża zawartość tłuszczu. Dopuszcza się 1-2 żółtko na tydzień w postaci rozproszonej. Do potraw, których podstawą sa jajka dodaje się tylko białko, najlepiej w postaci ubitej piany.

Z diety wyklucza się owoce i warzywa wzdymające. Należą do nich gruszki, czereśnie, śliwki, kapusta, cebula, pory, czosnek, suche strączkowe. Owoce należy spożywać w postaci soków, kompotów, musów, przetarte, warzywa gotowane i / lub przecierane.

Potrawy przyprawiać należy kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, melisą, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól, vegetę a całkowicie wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu. Jest on jedną z głównych przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki. Nawet jego niewielkie spożycie może powodować zaostrzenie choroby.

Przykładowy jadłospis

    

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

kawa zbożowa z ml.,rogal,

dżem

koperkowa z ziemn.,zrazy dusz. bez tłuszczu,ćwikła,ryż /sypko

budyń śmietank.

na mleku 0 % tł.

herbata,bułka,polędwica

drobiowa

mleko chude,bułka,ser biały - plaster

ryżowa,pierś z kurcz.gotowana,

marchew z wody,ziemniaki

jogurt owocowy

0 % tłuszczu

herbata zielona,ryż z jabłkami i cukrem

kawa zbożowa z ml.,bułka,

miód nat.

barszcz z ziemn.,bitki wieprz.

w jarzynach,makaron gotow.

mus z jabłek

herbata z cytr.,bułka,

polędwica drobiowa

kawa zbożowa z ml.,bułka,

pasta z twarogu i tuńczyka

( w sosie własnym)

grysikowa,schab dusz.bez tł.,

szpinak oprószany mąką,

ziemniaki

banan

herbata owocowa,bułka,

szynka konserwowa

bawarka,bułka,kiełbasa

drobiowa

chudy rosół z makar.,wołowina

got.,kalarepka dusz.,ziemniaki

grysik / gęsto z

dżemem brzoskw.

herbata,bułka,pasta

mięsna z jarzynami

mleko chude,bułka,pasta

z szynki i białka z jaj

szpinakowa z ziemniakami, leniwe pierogi z cukrem        

galaretka owocowa

herbata zielona,bułka,

klops

kawa zbożowa z mlekiem, chałka,mus jabłkowy

krem z dyni z grzankami,pulpety

z ryb,sos pomidorowy,ziemn.

kefir 0 % tłuszczu

herbata z cytr.,makaron

z serem i cukrem

                           Produkty o potrawy zalecane i przeciwskazane w przewlekłym zapaleniu trzustki

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

kawa zboż.z mlekiem z niską zawart. tłuszczu,słaba

bawarka, słaba herbata owocowa, ziołowa, soki

owocowe, warzywne, kompoty przetarte, napoje

mleczno-owocowe, jogurt niskotłuszcz., niegazow.

wody mineralne

w ogranicz.ilości :mleko z zawart.tłuszczu do 2 %,

chudy kefir, maślanka

alkoholowe, kakao, płynna czekolada, mocna

herbata, kawa prawdziwa, mleko pelnotłuste,

kefir pełnotłusty, wody i napoje gazowane

pieczywo

pieczywo pszenne jasne - czerstwe, pieczywo

półcukiernicze, suchary, biszkopty

w ogranicz.ilości : pieczywo drzżdżowe-cukiernicze

chleb żytni, razowy, graham, piecz.chrupkie,

pszenno-razowe z dodatkiem słonecznika, soi,

pieczywo z otrębami, pieczywo cukiernicze     z dodatkiem tłuszczu

dodatki do pieczywa

chudy twaróg, chuda szynka, polędwica, polędwica

drobiowa, mięso got., ścięte białko jajka, dżemy bez pestek, marmolady, miód

tłuste wędliny, konserwy, salceson, kiszka,

pasztetowa, tłuste sery dojrzewające, ser topiony, jajka gotowane, jajecznica z całych   jaj, dżemy z pestkami

tłuszcze

w ogranicz.ilości :masło, miękkie margaryny, oleje :

słonecznikowy, sojowy, rzepakowy, oliwa z oliwek

smalec, słonina, boczek, margaryny twarde

zupy i sosy

na wywarachwarzywnych, jarzynowa, ziemniaczana,

pomidorowa, barszcz czerwony, krupniki, owocowe

przetarte, podprawiane zawiesiną z mąki i wody lub mleka;

sosy łagodne, warzywne ( pomidorowy, koperkowy,

pietruszkowy, potrawkowy ), owocowe, mleczne, zagęszczane zawiesiną z mąki i wody lub mleka

w ogranicz.ilości : chude rosoły z drobiu i cielęciny

tłuste, zawiesiste, na wywarach mięsnych, kostnych,grzybowych,zasmażane, zaprawiane śmietaną, zaciągane żółtkiem, pikantne,           z warzyw kapustnych, strączkowych, ogórków,

esencjonalne rosoły, buliony

sosy ostre:chrzanowy,musztardowy,cebulowy,

grecki, węgierski, śmietanowy, majonezowy

dodatki do zup

bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ziemniaki,

lane ciasto na białkach, makaron nitki niskojajeczny,

kluski biszkoptowe na białkach

w ogranicz.ilości : groszek ptysiowy

kluski francuskie, kluski kładzione, grube makarony, łazanki, suche nasiona roślin strączkowych

mięso, drób,

ryby

chuda cielęcina,młoda wołowina,królik,indyk,kurczak,

dorsz, pstrąg, sandacz, szczupak, morszczuk;

potrawy gotowane, duszone bez tłuszczu, pulpety,

budynie, potrawki

w ogranicz.ilości : wołowina, chudy schab, ozorki, serca, wątroba, młody karp, leszcz, makrela, mintaj;

potrawy pieczone w folii lub pegaminie

wieprzowina, baranina, dziczyzna, flaki, mózg,

śledzie, sardynki, węgorz, karp, łosoś;

potrawy smażone, pieczone, marynowane,

wędzone

potrawy półmięsne

i bezmięsna

budynie z kasz (jęczmiennej),warzyw,makaron nitki

(bezjajeczny) z mięsem,risotto z mięsem, warzywami leniwe pierogi i kluski biszkoptowe na białkach

w ogranicz.ilości : zapiekanki z drobnych kasz

i mięsa lub warzyw, kluski śląskie, z mięsem

pierogi, knedle, naleśniki, wszelkie potrawy

smaż. na tłuszczu : placki ziemniacz., bliny,

krokiety, kotlety, bigos, fasolka po bretońsku,

łazanki z kapustą

warzywa

młode, soczyste : marchew, pietruszka, seler, dynia,

buraki, szpinak, warzywa gotowane, rozdrobnione

lub przetarte, podprawiane zawiesinami, z mąki         i wody

w ogranicz.ilości : sałata zielona, kalarepa, brokuły,

pomidory bez skórki i pestek

warzywa kapustne, cebula, czosnek, chrzan,

pory, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, rzodkiewka, rzepa, kalafior, fasolka

szparagowa, groszek zielony, rabarbar;

warzywa w postaci surówek, sałatek z dod. majonezu i musztardy, marynowane, solone

ziemniaki

gotowane, w postaci puree

w ogranicz.ilości : gotowane w całości

pieczone, smażone z tłuszczem : frytki,krążki,

chipsy

owoce

dojrzałe, soczyste, : jagodowe i winogrona bez pestek (w postaci przecierów), cytrusowe, morele,

brzoskwinie, banany, jabłka gotowane i pieczone, surowe soki owocowe

w ogranicz.ilości : kiwi, melon, arbuz (bez pestek)

gruszki, czereśnie, śliwki,gaktyle, figi,owoce suszone, marynowane

desery

kisiele,budynie,galaretki owocowe,mleczne na mleku

odtłuszczonym, kompoty przetarte, bezy, suflety,soki

i musy owocowe, przeciery

w ogranicz.ilości : ciasta z małą ilością tłuszczu i jaj

tłuste ciasta, torty, desery z używkami, batony, czekolada, chałwa, lody, słodycze zawierające

kakao, orzechy

przyprawy

łagodne : kwasek cytrynowy, sok z cytryny, zielona

pietruszka, zielony koperek, melisa, majeranek,

cynamon, wanilia

w ogranicz.ilości : ocet winny, sól, wegeta, papryka

słodka, bazylia, estragon, tymianek

ostre : ocet, pieprz, papryka ostra, musztarda,

chrzan, curry, chili, ziele angielskie, gorczyca, liść laurowy, gałka muszkatołowa